ระบบบัญชีแยกประเภท (General Ledger)

เอกสารอ้างอิงฉบับครบของโมดูลบัญชีแยกประเภท: สถาปัตยกรรม 4 กลุ่ม 38 จอ สเปกผังบัญชีและสมุดรายวัน กลไกผ่านรายการ/งวดบัญชี ชุดรายงานการเงิน และการประมวลผลสิ้นปี — ทุกหัวข้อพิสูจน์จากหน้าจอจริงในชุดข้อมูลสาธิตและซอร์สโค้ดโมดูล gl

ปรับปรุง: กันยายน 2569พิสูจน์จากหน้าจอระบบจริง

แหล่งอ้างอิงของบทนี้

ยืนยันจากการใช้งานจริงในชุดข้อมูลสาธิต (C01 สำนักงานใหญ่) และซอร์สโค้ด src/app/gl/* เช่น general-ledger-screen.tsx (ผัง route), gl-reports.tsx (ตัวกรองรายงาน), gl-journals.tsx (สมุดรายวัน) และ lib/menu-data.ts (ทะเบียนเมนู)

6.1สถาปัตยกรรมโมดูล: 4 กลุ่ม 38 จอ

เมนูโมดูลบัญชีแยกประเภททั้ง 38 จอ — โครงสร้างเมนูโมดูล (โหมดเมนูซ้าย ขยายครบ) — สะท้อนวงจรบัญชีครบ: ตั้งต้น → บันทึก → ผ่านรายการ → รายงาน → ปิดปี

ทุกจอเปิดเป็นแท็บในเมนูหลัก (มีปุ่ม “เปิดแท็บใหม่” ต่อจอ) — เรียกผ่านเมนูซ้าย หรือค้นหา/Ctrl+K ก็ได้ ตารางนี้คือทะเบียนจอทั้งหมดพร้อมเส้นทาง:

กลุ่มที่ 1 — ข้อมูลหลักและยอดยกมา (9 จอ)

จอ	เส้นทาง (จากโค้ด)	หน้าที่
รายละเอียดผังบัญชี	/gl/chartofaccounts	ทะเบียนบัญชีหลายระดับ (เพิ่ม/แก้/ลบ/ค้นหา/มุมมองผังต้นไม้)
ปีบัญชีและบัญชีปิดปี	/gl/fiscal-years	กำหนดปีบัญชี (เช่น DEMO2569) และสถานะปิดปี
ยอดยกมาทางบัญชี	/gl/openingbalance	บันทึกยอดยกมาต้นปี (สมุดรายวันชนิด opening)
ปันส่วนค่าใช้จ่าย	/gl/allocations	กระจายค่าใช้จ่ายร่วมตามเกณฑ์
กำหนดงบประมาณ	/gl/budget	ตั้งงบประมาณรายบัญชีเทียบผลจริง
บันทึกกลุ่มผังบัญชี	/gl/account-groups	จัดกลุ่มบัญชีสำหรับรายงาน/รูปแบบงบ
กำหนดรูปแบบการเชื่อม	/gl/account-mapping	ผูกเอกสารอัตโนมัติ (ขาย/ซื้อ/สต๊อก) → บัญชี
กำหนดกลุ่มบัญชีสินค้า	/gl/product-account-groups	ผูกกลุ่มสินค้ากับบัญชีสินค้า/ต้นทุน
บันทึกยอดสะสมประจำปี	(ในกลุ่มข้อมูลหลัก)	ยอดสะสมที่ต้องเทียบ/ปรับปีถัดไป

กลุ่มที่ 2 — สมุดรายวันและงานประจำ (9 จอ)

จอ	เส้นทาง (จากโค้ด)	หน้าที่
สมุดรายวันขาย	/gl/journal/sale	รายการฝั่งขายเข้าสมุดรายวัน
สมุดรายวันซื้อ	/gl/journal/purchase	รายการฝั่งซื้อ
สมุดรายวันรับเงิน	/gl/journal/receipt	รับชำระ/รับเงิน
สมุดรายวันจ่ายเงิน	/gl/journal/payment	จ่ายชำระ/จ่ายเงิน
สมุดรายวันทั่วไป	/gl/journal/general	รายการอื่น ๆ (ค่าเสื่อม ตัดจ่ายล่วงหน้า ปรับปรุง)
รายงานกระดาษทำการ	/gl/workingpaper	รวมรายการทั้งเดือนเพื่อตรวจสอบ
กำหนดงวดบัญชี	/gl/periodlock	เปิด/ปิดช่วงรับบันทึกรายเดือน
ปิดงวดบัญชี	/gl/financialclose	ปิดงวดเดือน (ล็อกห้ามบันทึกย้อน)
ตรวจสอบประจำวัน	/checkdaily/dailyinfoscreen	เช็กความครบถ้วนรายวัน

กลุ่มที่ 3 — ผ่านบัญชีและประมวลผลสิ้นปี (5 จอ)

จอ	เส้นทาง (จากโค้ด)	หน้าที่
ผ่านรายการ	/gl/posting	นำเอกสารที่อนุมัติแล้วเข้าสู่บัญชี (โพสต์)
ยกเลิกเอกสารที่ผ่านรายการแล้ว	/gl/unposting	ย้อนการผ่านรายการ (reverse) เพื่อแก้ไข
ประมวลผลข้อมูลบัญชีใหม่	/gl/reprocess	คำนวณใหม่ (รอเชื่อมข้อมูล)
คำนวณยอดผ่านรายการใหม่	/gl/recalculate-posted	คำนวณยอดโพสต์ซ้ำหลังแก้ข้อมูลอ้างอิง
ประมวลผลสิ้นปี	/gl/year-end	ตัดปิดรายได้/ค่าใช้จ่าย ปีก่อนหน้า

กลุ่มที่ 4 — รายงานการเงินและงบบัญชี (15 จอ)

จอ	หมายเหตุ
รายงานบัญชีแยกประเภท	รายการเคลื่อนไหวรายบัญชี
รายงานงบทดลอง	เดบิต-เครดิตรวมทุกบัญชี
งบกำไรขาดทุน	ผลดำเนินงานตามช่วงเวลา
งบดุล	ฐานะการเงิน ณ วันที่
รูปแบบงบการเงิน	statement designer ออกแบบแบบฟอร์มงบเองได้
งบกระแสเงินสด	เงินสดเข้า-ออกตามกิจกรรม
ประมาณการกระแสเงินสด	พยากรณ์เงินสดล่วงหน้า
กราฟประกอบงบการเงิน	ภาพกราฟจากตัวเลขงบ
กำไรขาดทุนตามโครงการ	P&L รายโครงการ
กำไรขาดทุนตามสาขาและแผนก	P&L รายหน่วยธุรกิจ
สรุปภาพรวมโครงการ	ภาพรวมผลโครงการ
ภาพรวมธุรกิจ	KPI สำคัญของกิจการ
วิเคราะห์ธุรกิจสำหรับผู้บริหาร	มุมมองผู้บริหาร
ส่งออกงบการเงิน XBRL (ยื่น DBD)	รอเชื่อมข้อมูล
สำรองและส่งออกข้อมูล	/tools/databackup

6.2สเปกจอผังบัญชี (Chart of Accounts)

จอรายละเอียดผังบัญชี — ชุดสาธิตมี 38 บัญชี เรียงแบบต้นไม้ ระดับ 1 (หมวดใหญ่) และระดับ 2 (บัญชีเดี่ยว)

องค์ประกอบ	รายละเอียด (จากจอจริง)
คอลัมน์	รหัส / ชื่อ-รายละเอียด / ระดับ / สถานะ (ใช้งาน) / จัดการ (แก้ไข-ลบ)
เครื่องมือ	ค้นหารหัสหรือชื่อ + ปุ่มค้นหา, โหลดใหม่, เพิ่มรายการ, สลับขยาย/ย่อบรรทัด, มุมมองผังต้นไม้
รูปแบบรหัส (ชุดสาธิต)	BM69- ตามด้วยตัวเลข 6 หลัก เช่น BM69-110101 — ตัวเลขหลักแรก = หมวด 1-สินทรัพย์ 2-หนี้สิน 3-ส่วนทุน 4-รายได้ 5-ค่าใช้จ่าย
โครงสร้างชุดสาธิต	1000 สินทรัพย์ (เงินสด/ธนาคาร/ลูกหนี้/สินค้า-ปูน เหล็ก สี/ภาษีซื้อ/ประกันล่วงหน้า/อุปกรณ์/รถ/เสื่อมสะสม) · 2000 หนี้สิน (เจ้าหนี้/ภาษีขาย/ค้างจ่าย/เงินกู้ยาว) · 3000 ส่วนทุน (ทุน/กำไรสะสม/กำไรรอจัดสรร) · 4000 รายได้ (ขาย 3 กลุ่ม/รับคืน) · 5000 ค่าใช้จ่าย (ต้นทุนขาย 3 + ค่าไฟ น้ำมัน เสื่อม เบี้ย ดอกเบี้ย สินค้าชำรุด)

แนวปฏิบัติออกแบบผังบัญชี

วางผังบัญชีให้สอดคล้องแบบฟอร์มงบการเงินที่ต้องยื่น (ภ.ง.ด.50, งบ DBD) — ใช้ 4-5 หลักแรกเป็นหมวดตามหลักบัญชี และหลักท้ายเป็นบัญชีย่อยที่ธุรกิจใช้จริง จะได้รายงานแยกได้โดยไม่ต้องรื้อผังภายหลัง

6.3สเปกสมุดรายวัน 5 เล่ม + สถานะรายการ

สมุดรายวันทั่วไป (ชุดสาธิต) — เลขที่รูปแบบ DEMO-BM69-JV-xxx, รายการยกมาต้นปีใช้ชุด -OPEN-001, มีทั้งสถานะ “ผ่านรายการแล้ว” และ “ฉบับร่าง”

สมุดรายวัน	ใช้กับรายการ	ที่มารายการ
รายวันขาย (Sale)	ขายเชื่อ/ส่งมอบ — ลูกหนี้/รายได้	เอกสารขายโมดูลขาย (บทที่ 3 คู่มือผู้ใช้)
รายวันซื้อ (Purchase)	ซื้อเชื่อ/รับของ — สินค้า/เจ้าหนี้	เอกสารซื้อโมดูลจัดซื้อ
รายวันรับเงิน (Receipt)	รับชำระหนี้/รับเงินสด	โมดูลเงินสดและธนาคาร
รายวันจ่ายเงิน (Payment)	จ่ายชำระ/จ่ายเงินสด	โมดูลเงินสดและธนาคาร
รายวันทั่วไป (General)	อื่น ๆ เช่น ค่าเสื่อม ตัดจ่ายล่วงหน้า ปรับปรุง ยกมา	บันทึกโดยนักบัญชี + ระบบสิ้นปี

รายละเอียดรายการวารสาร — โหมดแสดงข้อมูลของรายการที่ผ่านแล้ว — ฟิลด์ครบ: เลขที่ วันที่ ปีบัญชี (DEMO2569) สมุดรายวัน คำอธิบาย เอกสารอ้างอิง รหัสสาขา และแถวเดบิต/เครดิต (อ่านอย่างเดียว)

สถานะ ฉบับร่าง: แก้ไข/ลบได้ ยังไม่กระทบยอดบัญชี
สถานะ ผ่านรายการแล้ว: ล็อกอ่านอย่างเดียว (จอแสดงข้อความชัดเจน “ไม่สามารถแก้ไขได้โดยตรง”) — ต้องยกเลิกผ่านรายการก่อนจึงแก้ได้
ทุกรายการต้อง เดบิต = เครดิต (ระบบสองฝั่ง) และผูก: ปีบัญชี, สมุดรายวัน, เอกสารอ้างอิง, รหัสสาขา (กรองได้ตามแผนก/โครงการในรายงาน)
ปุ่มเปิดรายการใหม่: Alt+N; ค้นหาด้วยเลขที่หรือคำอธิบายได้ในทุกเล่ม

6.4กลไกผ่านรายการและการควบคุมงวด

1
เอกสารฝั่งปฏิบัติการถึงสถานะอนุมัติ
ขาย/ซื้อ/คลัง/เงิน ตามโมดูลต้นทาง
2
ผ่านรายการ (/gl/posting)
ระบบสร้างรายการเดบิต-เครดิตตาม “รูปแบบการเชื่อม” ที่ตั้งไว้ เข้าสมุดรายวันเล่มที่เกี่ยวข้อง
3
รายการถูกล็อก
แก้ตรง ๆ ไม่ได้ — ใช้ /gl/unposting ย้อน แล้วแก้ต้นทางและผ่านใหม่ (ร่องรอยการย้อนคงอยู่)
4
ควบคุมช่วงเวลา
กำหนดงวดบัญชีเปิดรับเฉพาะเดือนปัจจุบัน; ปิดงวดบัญชีเมื่อสรุปเดือนเสร็จ
5
ประมวลผลสิ้นปี (/gl/year-end)
ตัดรายได้/ค่าใช้จ่ายเข้ากำไรขาดทุนรอจัดสรร แล้วยกยอดเป็นยอดยกมาปีใหม่

การควบคุมภายใน

การ “ผ่านรายการ” และ “ปิดงวด” คือจุดควบคุมสำคัญ — กำหนดสิทธิ์ให้เฉพาะผู้ดูแลบัญชี และเก็บหลักฐานการปิดงวดรายเดือน เพื่อให้เป็นไปตามการควบคุมภายในที่ดีและตรวจสอบย้อนหลังได้ (จำเป็นต่อการทำบัญชีตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 และการสอบบัญชี)

6.5ชุดรายงานการเงินและตัวกรอง

จอรายงานงบทดลอง — จอรายงาน (ยกตัวอย่างงบทดลอง) — ตัวกรองมาตรฐานทุกจอรายงาน: ปีบัญชี, ตั้งแต่วันที่-ถึงวันที่, บัญชี, รหัสสาขา/แผนก/โครงการ พร้อมปุ่ม แสดงรายงาน/ส่งออกตาราง

พฤติกรรม	รายละเอียด (ยืนยันจากโค้ด gl-reports.tsx)
เงื่อนไขขั้นต่ำ	ต้องเลือก ปีบัญชี ก่อน ปุ่ม “แสดงรายงาน” จึงเปิดใช้งาน — เมื่อเลือกปี ช่วงวันที่ (ตั้งแต่/ถึง) เติมอัตโนมัติตามวันเริ่ม-สิ้นสุดของปีนั้น
ตัวกรองทั้งหมด	ปีบัญชี (fiscalyear), ช่วงวันที่ (from/to), บัญชี (accountcode), สาขา (branchcode), แผนก (departmentcode), โครงการ (projectcode), สมุดรายวัน (bookcode)
ส่งออกตาราง	ปุ่ม “ส่งออกตาราง” ดาวน์โหลด CSV ชื่อ `บัญชี-{รายงาน}-{ปีบัญชี}.csv` เปิดใน Excel ได้
คำเตือนในจอ	ยังไม่เลือกเงื่อนไขจะเห็นข้อความ “เลือกปีบัญชีและเงื่อนไข แล้วกดแสดงรายงาน”

งบการเงินหลัก (งบดุล/กำไรขาดทุน/กระแสเงินสด) ใช้ตัวกรองชุดเดียวกัน — และสามารถออกแบบรูปแบบการแสดงผลเองได้ที่จอ “รูปแบบงบการเงิน” (statement designer)

6.6บัญชีปัญหาที่พบบ่อยของโมดูล

อาการ	สาเหตุ/วิธีแก้
dropdown ปีบัญชีว่าง	ยังไม่ได้สร้างปีบัญชี — ไปจอ “ปีบัญชีและบัญชีปิดปี” สร้างก่อน (เช่น DEMO2569)
ผ่านรายการไม่ผ่าน	เอกสารยังไม่อนุมัติ / รายการเดบิต≠เครดิต / งวดบัญชีถูกปิด — แก้ตามสาเหตุ (อนุมัติ, สมดุล, เปิดงวด)
แก้รายการที่ผ่านแล้วไม่ได้	โดยออกแบบ — ใช้จอยกเลิกเอกสารที่ผ่านรายการแล้ว (unposting) ย้อนก่อน
งบทดลองไม่สมดุล	ตรวจรายการฉบับร่างค้างผ่าน, ใช้ตรวจสอบประจำวัน/กระดาษทำการหารายการผิด, แล้วรันคำนวณยอดผ่านรายการใหม่
รายงานไม่แสดงบัญชีที่คาด	ตรวจสถานะบัญชี “ใช้งาน” ในผัง, ตัวกรองช่วงวันที่/สาขา/แผนก/โครงการ
จำเป็นต้องรีเซ็ตตัวเลข	ห้ามลบรายการโพสต์โดยตรง — ใช้ยกเลิกผ่านรายการ และมี “คำนวณยอดผ่านรายการใหม่” ให้ระบบตั้งยอดใหม่ให้

6.7มุมมองการใช้งานตามบทบาท

มุมมองผู้ดูแลระบบ

ตั้งค่าเริ่มต้นตามลำดับ: ผังบัญชี → กลุ่มผังบัญชี/รูปแบบการเชื่อม → ปีบัญชี → ยอดยกมา → งวดบัญชี
จอ “กำหนดรูปแบบการเชื่อม” คือหัวใจการเชื่อมเอกสารอัตโนมัติ: ขาย/ซื้อ/สต๊อก → บัญชี — ตั้งให้ตรงนโยบายบัญชีก่อนเริ่มใช้จริง
ปิดงวดบัญชี/บัญชีปิดปีใช้ล็อกช่วงเวลา ป้องกันการบันทึกย้อนหลังหลังปิดงบแล้ว
จอสำรองและส่งออกข้อมูล (/tools/databackup) คือเครื่องมือสำรองข้อมูลบัญชีของบริษัท

มุมมองนักบัญชี

ผ่านรายการ = ปุ่มล็อกข้อมูลเข้าสู่บัญชี — หลังผ่านแล้วเอกสารเป็น Read-only ต้องยกเลิกผ่านรายการ (unposting) ก่อนแก้
ก่อนรายงานทุกครั้ง: ผ่านรายการครบ → รัน “ตรวจสอบประจำวัน” และงบทดลอง — เดบิตเท่ากับเครดิตจึงนำไปต่อ
ปันส่วนค่าใช้จ่ายและบันทึกยอดสะสมประจำปี ใช้กับค่าใช้จ่ายที่ต้องกระจาย เช่น ประกัน/ค่าเช่า ตามแนวปฏิบัติการบันทึกแบบพับส่วน
กำไรขาดทุนตามสาขา/แผนก/โครงการ ใช้กรอกภาษีและวิเคราะห์ผลดำเนินงานรายหน่วยธุรกิจ

มุมมองผู้เชี่ยวชาญบัญชี

ผังบัญชีรองรับหลายระดับตามหลัก 1-สินทรัพย์ ถึง 5-ค่าใช้จ่าย — ออกแบบให้สอดคล้องงบการเงินตาม TFRS for NPAEs หรือ TFRS ตามขนาดกิจการ
งบชุดในระบบครบ: งบดุล งบกำไรขาดทุน งบกระแสเงินสด + รูปแบบงบการเงินที่ออกแบบได้เอง (statement designer)
การประมวลผลสิ้นปีตัดบัญชีรายได้/ค่าใช้จ่ายเข้ากำไรขาดทุนรอจัดสรร — สอดคล้องหลักปิดบัญชีประจำปีตาม TAS/TFRS
ส่งออกงบการเงิน XBRL ยื่น DBD อยู่ระหว่างเชื่อมข้อมูล — วางแผนจัดเตรียมงบส่ง DBD ด้วยช่องทางอื่นไปก่อน

มุมมองเจ้าของกิจการ

กำหนดงบประมาณในระบบ แล้วเทียบกับผลจริงได้ — ใช้คุมเป้าหมายรายได้/ค่าใช้จ่ายรายเดือน
ภาพรวมธุรกิจ + วิเคราะห์ธุรกิจสำหรับผู้บริหาร สรุปตัวเลขสำคัญแบบดูเข้าใจทันที
ก่อนอนุมัติปิดงวด/ปิดปี ให้นักบัญชียืนยันงบทดลองนุ่มนวลก่อน เพราะการเปิดแก้ย้อนหลังมีต้นทุนการควบคุมสูง

มุมมองพนักงาน / ผู้ใช้ทั่วไป

งานประจำวันของเราไม่อยู่ในโมดูลนี้ — เอกสารขาย/ซื้อ/คลังที่เราบันทึกจะไหลเข้าบัญชีผ่านการผ่านรายการของฝั่งบัญชี
เลขที่เอกสารของเรา (INV-…, JV ของบัญชี) ใช้ตามรอยรายการในสมุดรายวันได้
ระหว่างสิ้นเดือน 1–15 ถัดไป คือช่วงบัญชีรวม ภ.พ.30 — ตอบทีมบัญชีเร็วที่สุดจะได้ปิดงวดตรงเวลา

← กลับไปสารบัญคู่มืออ้างอิง